Μια Ζωή Την Έχουμε: Η Εμποροπιστωτική Τράπεζα και το γνώριμο περίπτερο

Μια Ζωή Την Έχουμε: Η Εμποροπιστωτική Τράπεζα και το γνώριμο περίπτερο

By theiosthanassis  |  17-01-2021

Ας ταξιδέψουμε στο «Μια Ζωή Την Έχουμε» και το μακρινό έτος 1957. Σήμερα θα δούμε το πως ο Γιώργος Τζαβέλλας στη σκηνοθεσία, ο Μάρκος Ζέρβας στα ντεκόρ κι ο Ντίνος Κατσουρίδης στη διεύθυνση φωτογραφίας και το μοντάζ, έβαλαν όλη τους την τέχνη για να "γεννήσουν" στο σελιλόιντ ένα απόλυτα αληθοφανές τραπεζικό κατάστημα. Καλώς ήλθατε στην Εμποροπιστωτική Τράπεζα.

Ας αρχίσουμε την περιπλάνησή μας από το εσωτερικό. Εύκολα καταλαβαίνουμε ότι δεν πρόκειται για πραγματικό χώρο αλλά για ντεκόρ που στήθηκε στο πλατό της Finos Film. Αλλωστε θα έπρεπε να μπορεί η κάμερα να κινείται με άνεση μπροστά αλλά και πίσω από το γκισέ. Και φυσικά έπρεπε να ζωγραφιστεί στον τοίχο ο πίνακας "Ταξίδι Στα Κύθηρα".

Κάνε κλικ

Για όσους χρειάζονται πιο ατράνταχτες αποδείξεις, ο Ιάσωνας Τριανταφυλλίδης στο βιβλίο του "Ταινίες Για Φίλημα" διασώζει μια σπάνια φωτογραφία που ίσως να μην υπάρχει ούτε στο αρχείο της Finos Film. Μια φωτογραφία τραβηγμένη από ψηλά στη λεγόμενη "πασαρέλα" (όπου τοποθετούνται τα φώτα) από όπου βλέπουμε ξεκάθαρα το στημένο σκηνικό και το συνεργείο σε ώρα γυρίσματος.

Κάνε κλικ

Kι αν προσέξουμε λίγο σε αυτή τη σπάνια φωτογραφία από τα γυρίσματα, βλέπουμε τον Δημήτρη Χόρν στο γκισέ και δεξιά να παρακολουθεί το γύρισμα το σκηνοθέτης Γιώργος Τζαβέλλας. Η χαρακτηριστική κίνηση των χεριών του Δημήτρη Χόρν δεν κάνει δύσκολο να αναγνωρίσουμε ποια σκηνή γύριζαν την ώρα που τραβήχτηκε η φωτογραφία.

Κάνε κλικ

Ας περάσουμε όμως και στο εξωτερικό της τράπεζας. Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα και εφευρετικά. Για αρχή έχουμε την επιβλητική είσοδο με τους κίονες και την ιδιαίτερη καγκελόπορτα. Στην κορυφή υπάρχει η επιγραφή με αρχαΐζουσα γραμματοσειρά "Εμποροπιστωτική Τράπεζα".

Κάνε κλικ

Δεν είναι κάποιο κτήριο πραγματικής τράπεζας. Πρόκειται για την είσοδο του? κτηρίου Γκίνη του ΕΜΠ επί της Στουρνάρα, όπως ταυτοποίησε ο antonovar στο Retromaniax. Η είσοδος αυτή του κτηρίου ήταν για χρόνια σε αχρηστία και μάλιστα κάποια στιγμή (σχετικά πρόσφατα) κλείστηκε με λαμαρίνες. Όμως είναι εμφανές πως πρόκειται για το ίδιο σημείο. Δεν χωράει καμία αμφιβολία.

Κάνε κλικ

Τα "νέα κτήρια του Πολυτεχνείου" (σε αντιδιαστολή με τα υφιστάμενα κτήρια του Καυταντζόγλου) ανέλαβε ο σπουδαίος αρχιτέκτονας Κώστας Κιτσίκης το 1919. Τα αρχικά σχέδια ήταν ιδιαίτερα μεγαλεπήβολα, αλλά σύντομα ο φιλόδοξος αρχικός σχεδιασμός προσαρμόστηκε τελικά στην πραγματικότητα και στις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες εκείνης της δύσκολης περιόδου μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ο 1ος όροφος του κτηρίου λειτούργησε το 1932, ενώ το 1939 λειτουργούσε κι ο 2ος. Στο παρακάτω ντοκουμέντο βλέπουμε αγνώριστη την οδό Στουρνάρα γύρω στο 1939.

Κάνε κλικ

Το τελικό κτίριο που δημιουργήθηκε είναι λιτό και συγκρατημένα κλασικό με το πρόπυλο της Στουρνάρα. Ο Κιτσίκης υπηρετώντας τη λειτουργικότητα (φονξιοναλισμό) στο εσωτερικό προσπάθησε στο εξωτερικό να "διατηρήση το αρχαιοπρεπές πνεύμα των παλαιών κτιρίων διά το ενιαίον της εμφανίσεως ολοκλήρου του οργανισμού". Αμέσως μετά τον πόλεμο ο Κιτσίκης σχεδίασε την προσθήκη 3ου ορόφου στο κτήριο (δεξιά) και κάθετο σκέλος του κτίσματος, ώστε να πάρει το σχήμα Τ που έχει μέχρι και σήμερα. Στη φάση αυτή φαίνεται πως εγκατέλειψε οριστικά την ιδέα για τη μνημειώδη μορφή του κτιρίου που προβλέπονταν στα αρχικά σχέδια (αριστερά).

Κάνε κλικ

Αξίζει να σημειώσουμε ότι το κτήριο Γκίνη πήρε το όνομα από τον Αγγελο Γκίνη (1859-1928), πρύτανη του ιδρύματος ("διευθυντή" όπως έλεγαν τότε τη θέση), που συνέβαλε στη διαμόρφωση του σύγχρονου Πολυτεχνείου μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα εγκαίνια των νέων κτηρίων με τον 3ο όροφο περατωμένο έγιναν με επισημότητα στις 11 Νοεμβρίου του 1949. Στα δημοσιεύματα των εφημερίδων έχουμε και φωτογραφία του χαρακτηριστικού πρόπυλου στη Στουρνάρα, όπως το αποτύπωσε ο κινηματογραφικός φακός οκτώ χρόνια αργότερα στο «Μια Ζωή Την Έχουμε». Το κτίριο στέγασε για πολλές δεκαετίες τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών καθώς και άλλες σχολές του Πολυτεχνείου.

Κάνε κλικ

Φαντάζομαι ότι έγινε κάποια συνεννόηση με το Πολυτεχνείο για να γίνουν τα εξωτερικά γυρίσματα (που αν το καλοσκεφτούμε πιθανότατα έγιναν όλα την ίδια μέρα) και πρακτικά το μόνο που χρειάστηκε ήταν να φτιαχτεί και να μπει η επιγραφή "Εμποροπιστωτική Τράπεζα" πάνω από το πρόπυλο του Κτηρίου Γκίνη της Στουρνάρα. Και η επιλογή του σημείου δεν πρέπει να μας φαίνεται και τόσο παράδοξη. Μην ξεχνάμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Finos κι ο Μάρκος Ζέρβας χρησιμοποίησε το σημείο. Υπάρχει και η σκηνή στο «Η Ωραία Των Αθηνών» (1954) με τον Νίκο Σταυρίδη να παραλαμβάνει παίρνει τα μέλη του συλλόγου "Πνεύμα και Ηθική".

Κάνε κλικ

Όμως οι δημιουργοί του «Μια Ζωή Την Έχουμε» πήγαν ακόμα παραπέρα. Ήθελαν να δείξουν πως η μεγαλοπρεπής Εμποροπιστωτική Τράπεζα βρίσκονταν σε μεγάλη λεωφόρο κάποιας μεγαλοαστικής περιοχής της Αθήνας. Κι επειδή η στενή οδός Στουρνάρα δεν προσφέρονταν για κάτι τέτοιο έγιναν ευρηματικοί! Απλά χρησιμοποίησαν άλλα σημεία της πόλης που εξυπηρετούσαν αυτή την ανάγκη τους. Έτσι, όταν η Υβόν Σανσόν περιμένει τον διευθυντή έξω από την Τράπεζα, βλέπουμε μεν τον Χρήστο Τσαγανέα να βγαίνει από την είσοδο του κτηρίου Γκίνη όμως η Ford Customline Fordor 1954 με την Σανσόν στο πίσω κάθισμα τον περιμένει στην οδό Μαυροματαίων στη γωνία της με τη Χέυδεν.

Κάνε κλικ

Συγκρίνοντας με την εικόνα σήμερα, βλέπουμε στα αριστερά (Χέυδεν 1) την πολυκατοικία που χτίστηκε το 1950 στη θέση του κηποθέατρου της Μαρίκας Κοτοπούλη. Κι αυτή και η απέναντι πολυκατοικία του 1939 (Χέυδεν 2) χτίστηκαν από την Τεχνική Εταιρία ΛΑΣΚΟ και στέκουν ακόμα στη θέση τους κρυμμένες πίσω από τις ροβίνιες της Χέυδεν που έχουν θεριέψει.

Κάνε κλικ

Αργότερα στο φιλμ, όταν ο Χόρν βγαίνει σαστισμένος από την Τράπεζα μετά τους ολονύχτιους υπολογισμούς, τον βλέπουμε σε μια φαρδιά λεωφόρο περιτριγυρισμένος από οχήματα με πινακίδα 1.101.101.10. Έχει μεταφερθεί με λίγη κινηματογραφική "μαγεία" από την οδό Στουρνάρα στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου στο ύψος της πλατείας Βικτωρίας!

Κάνε κλικ

Αναγνωρίζουμε την πλατεία Βικτωρίας (που λέγονταν ακόμα πλατεία Κυριακού) από την επιγραφή ΚΑΤΕΡΙΝΑ που βλέπουμε σε φευγαλέα πλάνα. Πρόκειται για το θερινό θέατρο της "κυρίας Κατερίνας" (Κατερίνα Ανδρεάδη) που βρίσκονταν στο σημείο και το οποίο κατεδαφίστηκε (μαζί με πολλά παρακείμενα) για να ανεγερθεί το νέο Υπεραστικό Κέντρο Αθηνών του ΟΤΕ (αποπεράτωση 1965).

Κάνε κλικ

Το θερινό θέατρο της "κυρίας Κατερίνας" διασώζεται φευγαλέα και σε ένα πλάνο μιας ακόμα ταινίας. Στο «Οι Ασσοι του Γηπέδου» (1956) του Βασίλη Γεωργιάδη βλέπουμε τον ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού Λάκη Πετρόπουλο με τη Vespa του να σταματάει στην πλατεία Κυριακού για να πάρει αθλητική εφημερίδα από το περίπτερο και να πιάνει κουβέντα με ένα πιτσιρικά. Από τη μία βλέπουμε πίσω του το θέατρο Κατερίνα και από την άλλη την πολυκατοικία της γωνίας 3ης Σεπτεμβρίου 96 και Χέυδεν.

Κάνε κλικ

Το ενδιαφέρον είναι ότι η κάμερα του Ντίνου Κατσουρίδη στήθηκε σε 2-3 διαφορετικά σημεία της 3ης Σεπτεμβρίου ενώ λήψεις έγιναν και προς τις δύο κατευθύνσεις. Εκτός από το θέατρο Κατερίνα, προς βορρά βλέπουμε (στα δεξιά) τις δύο πολυκατοικίες που υπάρχουν μέχρι και σήμερα εκατέρωθεν της γωνίας 3ης Σεπτεμβρίου (94 και 96 αντίστοιχα) με την Χέυδεν.

Κάνε κλικ

Προς νότο η κάμερα του Κατσουρίδη μετακινήθηκε λίγο πιο "πίσω" (προς Ομόνοια) και κατέγραψε τις δύο πολυκατοικίες εκατέρωθεν της γωνίας 3ης Σεπτεμβρίου με την οδό Φερών. Πρώτα την (καλά κρυμμένη) πολυκατοικία στον αριθμό 90 με την χαρακτηριστική κολόνα και τα παραθυράκια δίπλα στην εξώθυρα (Αδεια 1933 σε σχέδια του αριχτέκτονα αρχ. Γ. Πρωτόπαππα).

Κάνε κλικ

Συνεχίζοντας προς νότο, τα κοντινά στον Δημήτρη Χορν να παρακολουθεί τα οχήματα που περνάνε γυρίστηκαν λίγο πιο "πίσω", με τον ηθοποιό ουσιαστικά να έχει στηθεί εκεί που η 3ης Σεπτεμβρίου συναντά την οδό Φερών. Έτσι, πίσω αριστερά του την μοντερνιστική πολυκατοικία στον αριθμό 88 της 3ης Σεπτεμβρίου με τα χαρακτηριστικά μπαλκόνια.

Κάνε κλικ

Ολόκληρη η σκηνή με τον Δημήτρη Χόρν ανάμεσα στα αυτοκίνητα καταμεσής της 3ης Σεπτεμβρίου κρατά γύρω στα 40 δευτερόλεπτα. Όμως απαρτίζεται από 16 επιμέρους πλάνα σφιχτά μονταρισμένα από τον Κατσουρίδη με τρόπο που είναι πολύ δύσκολο να γίνει αντιληπτό σε "κινηματογραφικό χρόνο" το "τρυκ" των λήψεων από διαφορετικά σημεία.

Ας επιστρέψουμε όμως για φινάλε στην οδό Στουρνάρα. Όπως ακριβώς επιστρέφει κι ο Κλέων με τη βοήθεια του μοντάζ από την 3ης Σεπτεμβρίου (#1) για να περάσει τελικά στο απέναντι πεζοδρόμιο (#2) και να ζητήσει ασπιρίνες από τον γνώριμο κομπάρσο Σύλβιο Λαχανά στο ρόλο του περιπτερά (#3).

Κάνε κλικ

Μόνο που αυτό το περίπτερο έχει κάτι το ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Είναι πολύ χαρακτηριστικό αυτό το "Ενταύθα Πωλείται Χαρτόσημον" γραμμένο με το χέρι. Μα φυσικά! Αυτή η αυτοσχέδια επιγραφή είναι το κλειδί για να καταλάβουμε ότι είναι το ίδιο περίπτερο μπροστά στο οποίο έχει τραβηχτεί η γνώριμη φωτογραφία της Υβόν Σανσόν. Φωτογραφία όμως που δεν είναι από σκηνή του φιλμ.

Κάνε κλικ

Με βεβαιότητα λοιπόν γνωρίζουμε πια ότι η Υβόν Σανσόν φωτογραφήθηκε στο περίπτερο της οδού Στουρνάρα. Πότε όμως τραβήχτηκε αυτή η φωτογραφία αφού δεν ήταν από την ταινία; Αν δούμε πιο προσεκτικά παρατηρούμε το ευδιάκριτο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Ελευθερία με τίτλο "Εισάγονται Τουρκικά Όπλα Εις Την Κύπρον" αλλά και το πρωτοσέλιδο του Έθνος. Με λίγο ψάξιμο βρίσκουμε λοιπόν ότι η φωτογραφία τραβήχτηκε στις 30 Ιουλίου του 1957.

Κάνε κλικ

Τώρα που ταυτοποιήσαμε το σημείο, καταλαβαίνουμε ότι είναι το ίδιο περίπτερο που βλέπουμε κλειστό στο βάθος πίσω από τη Γεωργία Βασιλειάδου στο «Η Ωραία Των Αθηνών», την ώρα που αποβιβάζεται (αργά τη νύχτα) από το αυτοκίνητο για να μπει στο ξενοδοχείο "Τα Πιτσούνια".

Κάνε κλικ

Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η Υβόν Σανσόν δεν φωτογραφήθηκε στη Στουρνάρα για να επισκεφθεί το γύρισμα μπροστά στο Πολυτεχνείο. Αλλωστε δεν έχει καμία σκηνή στο σημείο. Αν έπρεπε να κάνουμε μια υπόθεση, η Σανσόν βρέθηκε στη Στουρνάρα γιατί είχε κάποια συνάντηση στα γραφεία της Finos Film. Κάποια επόμενη φορά θα εξηγήσουμε πως το ξενοδοχείο "Τα Πιτσούνια" στο «Η Ωραία Των Αθηνών» ήταν στην πραγματικότητα τα γραφεία της FF και το (τότε) σπίτι του Φιλοποίμενα Φίνου στην οδό Στουρνάρα 27.

Κάνε κλικ

Κάπως έτσι λοιπόν και με αφορμή την Εμποροπιστωτική Τράπεζα συναντήθηκαν στην ίδια ιστορία ο Δημήτρης Χορν, ο Λάκης Πετρόπουλος, το κτήριο Γκίνη, η κυρία Κατερίνα, ο Κώστας Κιτσίκης, η πλατεία Κυριακού, ο Αγγελος Γκίνης, η Γεωργία Βασιλειάδου κι? ένα περίπτερο. Εις το επανιδείν!

Κάνε κλικ

Ευχαριστίες:
Για τα screenshots από το «Μια Ζωή Την Έχουμε» πολύτιμη ήταν η βοήθεια της Finos Film. Για την ταυτοποίηση του πρόπυλου του κτηρίου Γκίνη τα εύσημα πάνε στον antonovar στο retromaniax. Ομοίως για την ταυτοποίηση του θεάτρου Κατερίνα τα εύσημα πάνε στον teacher επίσης από το retromaniax. Πολύτιμα στοιχεία για τις πολυκατοικίες που αναφέρθηκαν βρέθηκαν στην ομάδα Αθηναϊκός Μοντερνισμός στο Facebook. Στις υπόλοιπες φωτογραφίες ελπίζω να έδωσα πηγή παντού. Οι σύγχρονες φωτογραφίες αντλήθηκαν από το Google street view.


Απαγορεύεται ρητά η μερική ή ολική αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση με κάθε τρόπο και μέσον του παρόντος χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού του. H παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παραπάνω άρθρου, έχει βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη.

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ:

Το Πρόγραμμα των Προβολών

Αναζήτηση με τον Πρωτότυπο Τίτλο

Αναζήτηση με τον Ελληνικό Τίτλο

Αναζήτηση με την Περιοχή

Αναζήτηση με τον Κινηματογράφο


© 2000-2021 | Θανάσης Γεντίμης

Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του CinemaNews.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.

Απαγορεύεται η μερική ή ολική αναπαραγωγή ή αποθήκευση με κάθε τρόπο και μέσον των περιεχομένων του CinemaNews.gr χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού του.