Ποιός Θανάσης: Το ζαχαροπλαστείο κι άλλες ιστορίες από την πλ. Παπαλουκά στην Κυπριάδου

Ποιός Θανάσης: Το ζαχαροπλαστείο κι άλλες ιστορίες από την πλ. Παπαλουκά στην Κυπριάδου

By theiosthanassis  |  04-01-2021

Ήταν από τα σημεία που για κάποιο λόγο ανεξήγητα είχαν κεντρίσει την προσοχή μου. Κάθε φορά που έβλεπα το «Ποιος Θανάσης» (1969) το μάτι μου έπεφτε στο ζαχαροπλαστείο του Προκόπη (Νάσος Κεδρακάς). Είχα άχτι να το εντοπίσω, ίσως επειδή ήταν ένας αυθεντικός χώρος της πόλης σε αντίθεση με το κατάστημα ηλεκτρικών ειδών του Θανάση Τρίκορφου που ήταν εμφανώς σκηνικό σε στούντιο. Με παίδευε για καιρό μέχρι που πρόσφατα ψάχνοντας κάτι παντελώς άσχετο... το βρήκα! Ο χώρος όχι μόνο προσδιορίστηκε γεωγραφικά αλλά αποδείχθηκε ότι έχει τη δική του ιστορία.

Στο ζαχαροπλαστείο αυτό γυρίστηκαν τέσσερις σκηνές του «Ποιος Θανάσης»: Η σκηνή που ο Κεδρακάς ζητά δανεικά από τον Βέγγο, η σκηνή που η Φόνσου "εξολοθρεύει" ένα κομμάτι γαλακτομπούρεκο, η σκηνή με την "απάτη του υφάσματος" και η σκηνή που ο Βέγγος δείχνει στον Κεδρακά το δαχτυλίδι.

Κάνε κλικ Κάνε κλικ Κάνε κλικ Κάνε κλικ

Ας λύσουμε το μυστήριο: Στο «Ποιος Θανάσης» βρισκόμαστε στην πλατεία Παπαλουκά των Ανω Πατησιών, στην περιοχή που πολλοί γνωρίζουν ως Κυπριάδου. Στη συνοικία έδωσε το όνομά του ο Επαμεινώνδας Κυπριάδης (1888-1958), ο οποίος τη σχεδίασε ως πρότυπη κηπούπολη. Η περιοχή αυτή απέκτησε "καλλιτεχνικό προφίλ" καθώς φιλοξένησε επιφανείς κατοίκους από τον εικαστικό χώρο. Η πλατεία Χαλεπά που πλέον ονομάζεται πλατεία Παπαλουκά είναι μία από τις 5 πλατείες της περιοχής.

Κάνε κλικ

Ο χώρος που ψάχνουμε είναι το ζαχαροπλαστείο "Η Ανοιξις" της οικογένειας Σχίζα, στη γωνία Μαρκορά και Χαλεπά, κι εδώ τον βλέπουμε σε μια σπάνια φωτογραφία της δεκαετίας του '50.

Κάνε κλικ

Η φωτογραφία [από το αρχείο του Ιώνα Πικιώνη, γιου του αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη] έχει εντυπωσιακές ομοιότητες με τα πλάνα του «Ποιος Θανάσης», κι ας τραβήχτηκε 10 και πλέον χρόνια πριν το γύρισμα της ταινίας. Το ταχυδρομικό κουτί, τα καφάσια στην είσοδο, τα τσιμεντένια ανοίγματα για φύτεμα δέντρων είναι εκεί ακριβώς που τα βλέπουμε το 1969.

Κάνε κλικ

Όμως δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε στον κινηματογράφο την πλατεία Παπαλουκά και το συγκεκριμένο ζαχαροπλαστείο. Μια χρονιά νωρίτερα, στο «Δρ Ζι-Βέγγος» (1968), ο Παπαγιαννόπουλος "καταδιώκει" τον Βέγγο διασχίζοντας την πλατεία Παπαλουκά. Στο τέλος του πλάνου βλέπουμε τα ίδια μαγαζιά: το γωνιακό κρεοπωλείο και το ζαχαροπλαστείο.

Κάνε κλικ

Επίσης, στην ταινία «Ο Κόσμος Τρελάθηκε» (1967) έχουμε πολλά πλάνα από την πλατεία. Ο οίκος μόδας "Πάτροκλος" που βλέπουμε είναι επί της πλατείας, στο κτήριο της οδού Χαλεπά 7 που μέχρι πρότινος φιλοξενούσε παιδικό σταθμό του Δήμου Αθηναίων (και μάλλον δύσκολα θα γλιτώσει την κατεδάφιση).

Κάνε κλικ Κάνε κλικ Κάνε κλικ Κάνε κλικ

Αλλά και στην ταινία «Ο Ουρανοκατέβατος» (1965) βλέπουμε την περιοχή και το κτήριο με το ζαχαροπλαστείο από την "αντίθετη" κατεύθυνση, σε μια λήψη της οδού Χαλεπά από τη γωνία με την οδό Νικολόπουλου. Πρακτικά βλέπουμε την πίσω όψη του επίμαχου κτηρίου και (νοητά) την πλατεία στο βάθος.

Κάνε κλικ

Ας επιστρέψουμε όμως στο παλιό ζαχαροπλαστείο του «Ποιος Θανάσης». Εδώ και αρκετά χρόνια μετατράπηκε σε καφέ, ενώ το διπλανό κρεοπωλείο έγινε μεζεδοπωλείο. Η όψη του ισογείου έχει αλλάξει ριζικά με στέγαστρα και τραπεζοκαθίσματα. Πρακτικά, από όσο καταλαβαίνω, στο ισόγειο του κτηρίου έχουν μείνει στη θέση τους μόνο οι κολώνες.

Κάνε κλικ

Απέναντι από το ζαχαροπλαστείο, γωνία Χαλεπά & Μητσάκη, ήταν το σπίτι/εργαστήριο του ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά. Το μοντέρνο κτίσμα που σχεδίασε ο Δημήτρης Πικιώνης (ο οποίος ζούσε ως το 1958 λίγο πιο πέρα, στη γωνία Μαρκορά και Βυζιηνού) έχει κατεδαφιστεί. Ευτυχώς διασώζονται όψεις του σε πλάνα από την ταινία «Ο Κόσμος Τρελάθηκε».

Κάνε κλικ

Το ζαχαροπλαστείο Σχίζα λειτουργεί ως και σήμερα. Μετακόμισε όμως σε νέο κτήριο στη γωνία της πλατείας με την οδό Μητσάκη, εκεί όπου παλιότερα ήταν ένα σπίτι με κεραμοσκεπή. Στον όροφο αυτού του σπιτιού ζούσε ο διαβόητος αρχηγός της ΕΣΑ, ο πραξικοπηματίας Δημήτρης Ιωαννίδης.

Κάνε κλικ

Ο κ. Φώτης Σχίζας συνεχίζει την οικογενειακή παράδοση στο ζαχαροπλαστείο. Το μόνο που διασώζεται από το παλιό κατάστημα είναι η κλασσική ζυγαριά που βλέπουμε και στην ταινία. Τον ευχαριστώ που μου παραχώρησε ευγενικά τη φωτογραφία του Ίωνα Πικιώνη από τη δεκαετία του 1950 και για τις επιπλέον πληροφορίες που μου έδωσε.

Κάνε κλικ

Οι σκηνές στο Ποιος Θανάσης είναι γεμάτες από brand της εποχής (πολλά αντέχουν ως σήμερα): Αλλατίνη, Αλφα, Μερέντα, Ήβη, Gancia, Amstel, Fix, Schweppes κτλ. Όπως θυμάται ο κ. Σχίζας δεν ήταν "τοποθέτηση προϊόντος" αλλά πρόκειται για το εσωτερικό του μαγαζιού με ό,τι πουλούσε τότε.

Κάνε κλικ Κάνε κλικ Κάνε κλικ Κάνε κλικ

Τέλος, ο κ. Σχίζας θυμάται ότι το κατάστημα "έκλεισε" μια βδομάδα για γυρίσματα. Πιθανώς να ισχύει εν μέρει. Στα πλανά βλέπουμε ημερολόγιο στον τοίχο να δείχνει 3/2/69 και 10/2/69. Καθότι και οι δύο ημέρες ήταν Δευτέρα, μάλλον βόλεψαν για γύρισμα λόγω της αργίας των θεάτρων.

Κάνε κλικ

Φινάλε για τη βόλτα στην πλ. Παπαλουκά του 1968 με μια πανοραμική σύνθεση της πλατείας από το «Δρ. Ζι-Βέγγος». Ο Ελληνικός κινηματογράφος παραμένει αστείρευτη πηγή οπτικής τεκμηρίωσης, κρύβοντας σπάνια ντοκουμέντα για ένα "ταξίδι στο παρελθόν". Όρεξη να έχουμε να ψάχνουμε...

Κάνε κλικ

Ευχαριστίες:
Η ταυτοποίηση του σημείου από την ταινία «Ο Ουρανοκατέβατος» έγινε από τον teacher στο retromaniax. Η ταυτοποίηση του σημείου από την ταινία «Ο Κόσμος Τρελάθηκε» έγινε από τον antononvar στο retromaniax. Πηγές για τις φωτογραφίες αναφέρονται όπου ήταν γνωστές, ενώ η σύγχρονη φωτογράφιση και σύνθεση έγινε από το CinemaNews.gr.


Απαγορεύεται ρητά η μερική ή ολική αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση με κάθε τρόπο και μέσον του παρόντος χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού του. H παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παραπάνω άρθρου, έχει βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη.

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ:

Το Πρόγραμμα των Προβολών

Αναζήτηση με τον Πρωτότυπο Τίτλο

Αναζήτηση με τον Ελληνικό Τίτλο

Αναζήτηση με την Περιοχή

Αναζήτηση με τον Κινηματογράφο


© 2000-2021 | Θανάσης Γεντίμης

Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του CinemaNews.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.

Απαγορεύεται η μερική ή ολική αναπαραγωγή ή αποθήκευση με κάθε τρόπο και μέσον των περιεχομένων του CinemaNews.gr χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού του.