 Στo πλαίσιo του αφιερώματος του 47ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης στον Τσέχο σουρεαλιστή δημιουργό Jan Svankmajer, προβλήθηκαν και οι μικρού μήκους ταινίες του, οι οποίες αποτελούν σημαντικό κομμάτι τόσο της δουλειάς του όσο και της γενικότερης εκφραστικής του φιλοσοφίας. Απελευθερωμένος από τα 'δεσμά' μιας μεγάλου μήκους δημιουργίας, ο ακούραστος εβδομηντάρης κατάφερε να ξεκλειδώσει όλες τις πόρτες της φαντασίας του στα μικρά αυτά διαμάντια και να φτάσει σε υψηλότατο εικαστικό επίπεδο. Επιπλέον, πέραν της οργασμικής δημιουργίας, οι μικρού μήκους του Svankmajer του έδωσαν την ευκαιρία να εκφράσει πολλές από τις φιλοσοφικές και πολιτικές ανησυχίες του (πάντα ασκώντας έντονη κριτική συνοδευόμενη από κάμποσα εύστοχα χιουμοριστικά βέλη) για την ανθρώπινη υπόσταση στις σύγχρονες κοινωνίες, τις φαντασιώσεις, τους φόβους, την ελπίδα, αλλά και το κομουνιστικό καθεστώς στην Τσεχία και τη Σοβιετική Ένωση. Τέλος, αρκετές μεταφορές / διασκευές κλασικών λογοτεχνικών έργων (όπως του Edgar Allan Poe και του Lewis Carroll), αγαπημένη συνήθεια του Svankmajer, συμπληρώνουν την εικόνα αυτού του πρωτοπόρου καλλιτέχνη.
Ενδεικτικά αναφέρουμε τα λαμπρότερα παραδείγματα, που κανείς δεν πρέπει να χάσει αν τα συναντήσει, και τα οποία καθιερώνουν τον Svankmajer ως ένα κορυφαίο σκηνοθέτη και animator - με την ετυμολογική έννοια της λέξης - καθώς καταφέρνει να εμφυσήσει ψυχή και να 'ζωντανέψει' πράγματα όπως πέτρες, μπριζόλες, σουγιάδες και πατάτες: «The Garden», «Jabberwocky», «Dimensions Of Dialogue», «Down To The Cellar», «The Pit, The Pendulum And Hope», «Darkness-Light-Darkness», «The Death Of Stalinism In Bohemia», «Food».
Σπύρος Θωμόπουλος - 25.11.06
|
