� Philip είναι ένας Γε�μαν�ς δημοσιογ�άφος που έχει αναλάβει να γ�ά�ει ένα ά�θ�ο για το αμε�ικάνικο τοπίο. �ταν επιστ�έφει στη �έα Υ��κη, μετά απ� ένα μεγάλο road trip στην αμε�ικάνικη επα�χία, αποφασίζει να επιστ�έ�ει στην πατ�ίδα του χω�ίς να έχει τελει�σει τη δουλειά του. Στο αε�οδ��μιο γνω�ίζει τη γοητευτική Lisa και την κ��η της, Alice. �έσα απ� διάφο�ες συγκυ�ίες, ο Φίλιπ καταλήγει να ταξιδε�ει π�ος το Αμστε�νταμ με την εννιάχ�ονη Alice, εν� τα ίχνη της Lisa έχουν χαθεί. Απ� τη �έα Υ��κη στο Αμστε�νταμ, απ� εκεί στο Βο�πε�ταλ και μετά στο �μπε�χάουζεν, η Αλίκη του Wenders ζει σε μια μοντέ�να Χ��α των �αυμάτων. �αι στο κινηματογ�αφικ� σ�μπαν του Wenders, το θα�μα είναι το ταξίδι.

Η υπ�θεση δεν έχει καμία σημασία σε αυτή την ταινία-ποίημα. �ι εικ�νες και ο δ��μος συνθέτουν τη δική τους ιστο�ία, που μιλάει απευθείας στο θυμικ� μας. �χω την αίσθηση πως θα είχε μεγαλ�τε�ο ενδιαφέ�ον, εδ�, να πα�αθέσω κάποιες απ� τις ε�ωτήσεις που έγιναν μετά την π�οβολή της ταινίας και τις απαντήσεις που έδωσε ο μεγάλος Wim Weders.

Ε�.: Στο τέλος της ταινίας, βλέπουμε τον ή�ωα να διαβάζει στην εφημε�ίδα την αναγγελία του θανάτου του John Ford. �ε αφο�μή το σημε�ιν�, δυσά�εστο νέο για το θάνατο του Robert Altman, β�ίσκω πολ� καί�ια αυτή την αναφο�ά. �α θέλατε να το σχολιάσετε;

W.W.: Φυσικά, ο John Ford είναι ένας σκηνοθέτης που λατ�ε�ω και που με έχει επη�εάσει πά�α πολ�. Δεν ξέ�ω αν το π�οσέξατε, αλλά �ταν ο Philip β�ίσκεται στο μοτέλ πα�ακολουθεί μια ταινία στην τηλε��αση. Η ταινία αυτή είναι το Mr Lincoln. Το σημείο στο οποίο αναφέ�εστε δεν ήταν μέσα στο σενά�ιο αλλά π�ος το τέλος των γυ�ισμάτων, διάβαζα την εφημε�ίδα κι έπεσα πάνω στην είδηση της αναγγελίας του θανάτου του. �ε��ησα λοιπ�ν �τι το λιγ�τε�ο που μπο�ο�σα να κάνω ήταν να π�οσθέσω κι αυτ� το "σημάδι" στο μικ�� μου homage.

Ε�.: Γιατί έχει τ�σο μεγάλη σημασία για σας το ταξίδι; Τι σας τ�αβάει τ�σο στα road movies;

W.W.: �ατα�χήν, π�έπει να σας πω �τι σήμε�α το π�ωί είχαμε μια δίω�η κουβέντα γι' αυτ� το θέμα με τον Walter Salles, οπ�τε δεν ξέ�ω τι πα�απάνω να π�οσθέσω. �πο��, πα��λα αυτά, να σας πω την ιστο�ία αυτής της ταινίας, που αποτελεί και το λ�γο για τον οποίο έγινα σκηνοθέτης. Το «Alice In The Cities» ήταν η τέτα�τη ταινία που γ��ιζα, ωστ�σο μέχ�ι τ�τε δεν μπο�� να πω �τι ένιωθα σκηνοθέτης. �έλω να πω, είχα γυ�ίσει κάποιες ταινίες που θεω�ο�νταν μεν καλές αλλά εμένα δε μου φαίνονταν διαφο�ετικές απ� ταινίες που ήδη υπή�χαν. �π�επε να β�ω ένα τ��πο να διαφο�οποιηθ�, να οικειοποιηθ� το σινεμά, �στε να νι�σω �τι αυτ� είναι το μέσο που μου ται�ιάζει και για το οποίο είμαι π�οο�ισμένος. Αλλι�ς, μπο�ο�σα πάντα να επιστ�έ�ω στη ζωγ�αφική ή να γίνω συγγ�αφέας ή σενα�ιογ�άφος.

Η 'Alice' με βοήθησε να συνειδητοποιήσω �τι η ιδι�τητα του σκηνοθέτη ήταν η μοναδική που θα μπο�ο�σα να έχω. Επιτέλους, ένιωθα �τι μπο�ο�σα να αναπτ�ξω ένα genre, αυτ� του road movie. �υμάμαι, χα�ακτη�ιστικά, �τι κάθε φο�ά που πήγαινα ένα ταξίδι και στο ξενοδοχείο μου ζητο�σαν να συμπλη��σω το χα�τί με τις πλη�οφο�ίες, άφηνα πάντοτε κεν� το πεδίο της ε�γασίας/ απασχ�λησης. �ετά την 'Alice', έγ�α�α για π��τη φο�ά "σκηνοθέτης" και ήμουν σίγου�ος �τι αυτ� δε θα άλλαζε ποτέ.

Ε�.: Βλέπουμε κάποια στιγμή στην ταινία να αντικατοπτ�ίζεται στο αυτοκίνητο η εικ�να του συνε�γείου και , αν δεν κάνω λάθος, είστε κι εσείς πα��ν. Π��κειται για κάποιο 'ατ�χημα' ή ήταν στις π�οθέσεις σας αυτή η αντανάκλαση, �ταν γυ�ίζατε την ταινία;

W.W.: Η ιστο�ία της ταινίας αυτής είναι α�κετά μεγάλη. Αφο� τη γυ�ίσαμε, βγάλαμε πε�ίπου 80 κ�πιες. Στις α�χές τις δεκαετίας του '90, ξεκινήσαμε μια π�οσπάθεια αποκατάστασης του α�χικο� α�νητικο�, το οποίο �μως ήταν σε άθλια κατάσταση. Επί μήνες παλε�αμε με φθα�μένα, σκισμένα και σκονισμένα κομμάτια και ήταν μια δουλειά πολ� επ�δυνη. �πως καταλαβαίνετε, η αφαί�εση της συγκεκ�ιμένης αντανάκλασης απ� το φιλμ ήταν υπ�θεση με�ικ�ν λεπτ�ν. Είχαμε επεξε�γαστεί πολ� σοβα��τε�α π�οβλήματα απ� αυτ� και το "σβήσιμο" του συνε�γείου θα ήταν παιχνιδάκι. �π�επε λοιπ�ν τ�τε να πά�ω μια απ�φαση για το αν ήθελα να φαίνομαι -κυ�ιολεκτικά- μέσα σε αυτ� το φιλμ ή �χι. �αι τελικά αποφάσισα πως ήθελα. �χι μ�νο για τον εαυτ� μου αλλά και για τους λίγους θεατές στους οποίους θα έλειπε αυτή η μικ�ή λεπτομέ�εια.

Ε�.: Η ταινία σας, που γυ�ίστηκε στα 1970, κε�δίζει σε ποιητικ�τητα χά�η στην αθω�τητα και την ομο�φιά του ημίγυμνου παιδικο� κο�μιο�. Σήμε�α, με τα πάμπολλα σκάνδαλα παιδοφιλίας στον κ�σμο, θεω�είται αδιαν�ητο για έναν σκηνοθέτη να π�οβάλλει το γυμν� σ�μα εν�ς παιδιο�- είναι ένα ζήτημα ταμπο�. Εσείς δεν το σκεφτήκατε ποτέ αυτ�;

W.W.: �ατα�χήν, π�έπει να σας πω �τι ποτέ δεν υπή�ξε επιδίωξή μου να είμαι politically correct. Επιτ�έ�τε μου να σας διηγηθ� μια ιστο�ία για αυτήν την ταινία και θα πά�ετε την απάντησή σας. Γ�άφοντας το σενά�ιο, είχα στο μυαλ� μου ως μεταβατικ� σταθμ� των η��ων μου �χι το Αμστε�νταμ αλλά την Ισλανδία. Ήταν μια χ��α που είχα μ�λις ανακαλ��ει. Π��κειται για ένα μοναδικ� μέ�ος, ακατοίκητο σχεδ�ν και μαγικ�. Επιπλέον, β�ισκ�ταν ακ�ιβ�ς στη μέση της ιστο�ίας μου, ανάμεσα στη �έα Υ��κη και τη Γε�μανία. Τα π�οβλήματα με την υλοποίηση του σχεδίου στην Ισλανδία ξεκίνησαν �ταν οι Ισλανδικές αε�ογ�αμμές μας απαγ��ευσαν τα γυ�ίσματα κατά τη διά�κεια της πτήσης. � λ�γος ήταν �τι θεω�ο�σαν π�οκλητικ� το ταξίδι εν�ς 30χ�ονου άνδ�α με μια 9χ�ονη που δεν ήταν η κ��η του. Το ζήτημα, λοιπ�ν, στο οποίο αναφέ�εστε δεν είχε πε�άσει καθ�λου απ� το μυαλ� μου, ο�τε �ταν έγ�αφα το σενά�ιο ο�τε �ταν κάναμε τα γυ�ίσματα στην Αμε�ική. �ταν �μως ή�θε η ά�νηση απ� τους Ισλανδο�ς, ά�χισα να το σκέφτομαι και συνειδητοποίησα με ποιο τ��πο θα μπο�ο�σε κάποιος να πα�εξηγήσει το εγχεί�ημά μου. Φυσικά, �ταν κατάλαβα τις αντιδ�άσεις που μπο�ο�σε να π�οκαλέσει το θέμα ήταν ήδη πολ� α�γά, καθ�ς είχα γ�ά�ει το σενά�ιο και είχαμε γυ�ίσει τα κομμάτια της Αμε�ικής. Αποφάσισα λοιπ�ν να συνεχίσω �πως είχα α�χικά σκεφτεί, με τη μ�νη διαφο�ά �τι αντί της Ισλανδίας μπήκε το Αμστε�νταμ. Η μικ�ή π�ωταγωνίστ�ια μιλο�σε λίγα ολλανδικά και σκέφτηκα �τι θα μπο�ο�σαμε να σκα��σουμε με�ικά ω�αία αστεία.

Ε�.: Επιλέξατε διαφο�ετικές μεθ�δους κινηματογ�άφησης για την κάθε π�λη;

W.W.: �οιτάξτε, με εξαί�εση τη �έα Υ��κη, θα έλεγα πως �χι. Η διαφο�ά στη �Υ δικαιολογείται γιατί η ίδια η π�λη απαιτεί διαφο�ετική κινηματογ�άφηση. �λα είναι τε�άστια και νι�θεις συνεχ�ς την ανάγκη να στ�έ�εις την κάμε�α π�ος τα πάνω. Εγ� γ��ιζα σε ασπ��μαυ�ο και χω�ίς το χ��μα και τις πολλές γωνίες ήταν δ�σκολο να β�ο�με μέ�η τα οποία θα αποτυπ�νονταν διαφο�ετικά στο φιλμ. Στη συνέχεια, επιλέξαμε το Βο�πε�ταλ, μ�νο και μ�νο για το υπέ�γειο τ�ένο του, που ήταν σα να κ�έμεται στον αέ�α και δεν υπή�χε σε καμία άλλη γε�μανική π�λη. �ε άξονα αυτ� το τ�ένο �υθμίστηκαν και τα γυ�ίσματα. Για να απαντήσω �μως ξεκάθα�α, νομίζω πως σε αυτή την ταινία οι π�λεις έχουν δευτε�ε�ουσα σημασία. Δε χ�ειάζεται να αναζητήσουμε τα τεχνικά μέσα που θα ξεκλειδ�σουν το φιλμ γιατί στην πε�ίπτωσή μας, η γλ�σσα είναι το ταξίδι.
 

Φαίδ�α Β�καλη - 23.11.06