CinemaNews.gr - All About Movies
Κριτική Ταινίας
Ο Θεός Αγαπάει Το Χαβιάρι
Ο Θεος Αγαπαει Το Χαβιαρι - 2012
ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣΔΙΑΡΚΕΙΑΠΡΕΜΙΕΡΑ ΔΙΑΝΟΜΗLINKS ΚΡΙΤΙΚΗΒΑΘΜΟΣ




Ο Ιωάννης Βαρβάκης έζησε μία ζωή που προσιδιάζει περισσότερο σε μυθιστορηματικές διαστάσεις. Ξεκίνησε από τα Ψαρά και έδρασε ως πειρατής στα νερά του Αιγαίου, όπου είχε πάντοτε στο στόχαστρο τους Οθωμανούς. Έπειτα έφτασε ως την αυλή της Μεγάλης Αικατερίνης της Ρωσίας, η οποία του παραχώρησε το μονοπώλιο εμπορίας στο χαβιάρι, γεγονός που τον κατέστησε ζάμπλουτο. Η συνέχεια ωστόσο δεν μπορούσε παρά να τον επαναφέρει στα πάτρια εδάφη κατά τα χρόνια της Επανάστασης του 1821, όπου ως εξέχων μέλος της Φιλικής Εταιρείας ενίσχυσε τον απελευθερωτικό αγώνα.

Ας μιλήσουμε λίγο για λαϊκά θεάματα. Το λαϊκό θέαμα είναι πρώτα από όλα εύληπτο. Φιλοδοξώντας να προσελκύσει ένα κοινό θεαματικά ευρύτερο από εκείνο που έχει εντρυφήσει στις ιδιαιτερότητες της τέχνης που εκπροσωπεί, ο καλλιτέχνης του λαϊκού θεάματος απευθύνεται με τρόπο απλό και κατανοητό στα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα (κυρίως). Αφουγκράζεται τις ανησυχίες τους και τις εντάσσει σε ένα στρωτό αφηγηματικά σύνολο που βασικό στόχο έχει την ψυχαγωγία. Δεν διστάζει όμως να οδηγήσει το κοινό του (πάντοτε με ένα μη εξεζητημένο τρόπο) σε διαδικασία ενδοσκόπησης και αυτοκριτικής. Στο πρόσωπο του Καραγκιόζη, που πασχίζει με κουτοπόνηρα τεχνάσματα να πιάσει την καλή, ο θεατής αναγνωρίζει δικά του ελαττώματα και χαμηλώνει πρόσκαιρα το βλέμμα. Ανάλογο παράδειγμα από το σινεμά εντοπίζεται στα φαρσικά παθήματα του "φτωχοδιάβολου" του Βέγγου. Αυτό το στοιχείο είναι που κάνει το λαϊκό θέαμα να ξεχωρίζει από την εκφυλισμένη μορφή του, το λαϊκίστικο θέαμα, που κολακεύει ξεδιάντροπα τον θεατή, προκειμένου να γίνει αρεστό.

«Ο Θεός αγαπάει το Χαβιάρι», η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, υπάγεται στη δεύτερη κατηγορία, αυτή του λαϊκίστικου θεάματος. Ο Σμαραγδής ανάγει τον Ιωάννη Βαρβάκη, που έφυγε από την χώρα ως πειρατής και γύρισε ως τρανός επιχειρηματίας με διάθεση να συμβάλλει στην απελευθέρωση και την ανεξαρτητοποίηση του ελληνικού κράτους από την οθωμανική αυτοκρατορία, σε πρότυπο έλληνα πολίτη. Εκείνου δηλαδή που αποτάσσεται την ιδιοτέλεια για χάρη της συλλογικότητας. Στην πορεία όμως προς τον τελικό του στόχο ο Σμαραγδής προχωρεί σε ενέσεις φτηνού πατριωτισμού, σε επισημάνσεις περί εθνικής ανωτερότητας και, σε δύο σκηνές που φλερτάρουν με την ακούσια αυτοπαρωδία, στην απόδοση θεόπνευστου χαρακτήρα στα πεπραγμένα του Βαρβάκη. Η προσέγγιση του έλληνα δημιουργού διαφέρει μεν σημαντικά από τη χυδαιότητα της εθνικιστικής υπερβολής των παραγωγών του James Parish, κύριο μέλημά της όμως είναι να χαϊδέψει τα αυτιά του έλληνα θεατή της, απευθυνόμενη στην περηφάνια του, την οποία προσπαθεί να ανορθώσει με τους προαναφερθέντες, συζητήσιμους τρόπους. Αν αυτό δεν είναι λαϊκισμός, δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να είναι.

Κατά τα λοιπά η ενδιαφέρουσα ιδέα της διπλής αφήγησης (ο μύθος απέναντι στην πραγματικότητα) εγκαταλείπεται μετά το πρώτο εικοσάλεπτο, η μετάβαση από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα συχνά υπερβαίνει τα όρια της αυθαιρεσίας, οι guest εμφανίσεις γνώριμων φυσιογνωμιών λειτουργούν αποπροσανατολιστικά, εμποδίζοντας την όποια "απορρόφηση" από τα δρώμενα, ενώ ο κεντρικός χαρακτήρας μεταβάλλεται διαρκώς, ανάλογα με το τι εξυπηρετεί κάθε σκηνή. Σύγχυση και πλήξη. Ή αλλιώς καλωσορίσατε στον κόσμο του εγχώριου αφηγηματικού σινεμά.

ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

» Taken 2

» The Campaign

» V/H/S

» Ο Θεός Αγαπάει Το Χαβιάρι

» Fireworks Wednesday

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΑΙΝΙΑ

» Ο Θεός Αγαπάει Το Χαβιάρι


HIGHLIGHTS

Βραβεία Ένωσης Ηθοποιών 2014

Λαμπερές παρουσίες στην απονομή των 20ων Βραβείων της Ένωσης Ηθοποιών.... +περισσότερα
 

Χρυσές Σφαίρες 2014: Κόκκινο Χαλί

Έχουμε για εσάς δεκάδες φωτογραφίες από το Κόκκινο Χαλί των... +περισσότερα
 

OSCARS 2014: Οι Διαφημιστικές Καμπάνιες

Κάθε χρόνο οι υποψήφιες ταινίες διαφημίζονται στα μέλη της Ακαδημίας... +περισσότερα
 

OSCARS 2013: Κόκκινο Χαλί

Τα φλας των φωτογράφων άστραψαν στο κόκκινο χαλί των φετινών... +περισσότερα
 

OSCARS 2013: Τελετή Απονομής

Έχουμε για εσάς δεκάδες φωτογραφίες από την 85η απονομή των... +περισσότερα
 

OSCARS 2013: FASHION REPORT

Μια ματιά στις καλύτερα και χειρότερα ντυμένες παρουσίες στα φετινά... +περισσότερα
 

NOMINEES LUNCHEON 2012

Nominees Luncheon είναι το καθιερωμένο γεύμα που παραθέτει η Ακαδημία... +περισσότερα
 

SAG AWARDS 2012

Δεκάδες φωτογραφίες από την 18η απονομή των βραβείων της Ένωσης... +περισσότερα
 

Μεγάλα Αφιερώματα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ