12

12

Παραγωγή: 2007  |  Διάρκεια 159'

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία: Nikita Mikhalkov

Πρωταγωνιστούν: Sergei Makovetsky, Sergey Garmash, Aleksei Petrenko, Yuriy Stoyanov, Sergei Gazarov

Κριτική: Νεκτάριος Σάκκας

Δώδεκα ένορκοι, άγνωστοι μεταξύ τους και διαφορετικοί ως προς την κοινωνική θέση, το επάγγελμα και καταγωγή, όπως το ορίζει ο ρωσικός νόμος, εξετάζουν την υπόθεση δολοφονίας ενός Ρώσου αξιωματικού. Οι καταθέσεις των μαρτύρων και τα αποδεικτικά στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα πως το έγκλημα έχει διαπράξει ο θετός Τσετσένος γιος του θύματος. Όπως προκύπτει βρίσκονταν εκείνες τις ώρες στον τόπο του εγκλήματος, ο γέρος γείτονας άκουσε την κραυγή του "θα σε σκοτώσω", η γειτόνισσα απέναντι τον είδε να κρατάει το μαχαίρι... Οι δώδεκα ένορκοι κλείνονται σε μια σχολική αίθουσα και, ενώ οι έντεκα από αυτούς βιάζονται να βγάλουν την ετυμηγορία πρόχειρα και διαδικαστικά, ένας από αυτούς αποφασίζει να ψηφίσει "αθώος" και θέτει το θέμα προς επανεξέταση στην παραμικρή του λεπτομέρεια.

Το αίσθημα δικαίου διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στις ταινίες του Mikhalkov. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο 'Ψεύτης Ήλιος', όπου μέσω της ειρηνικής αντίθεσης του κεντρικού ήρωα (που ο ίδιος ερμηνεύει) προς το Σταλινισμό, θριαμβεύει η ανθρωπιστική ηθική στην οποία ο Mikhalkov πιστεύει ακράδαντα. Κι αυτή ακριβώς η οπτική περί ηθικής και δικαίου νοηματοδοτεί το ρωσικό remake του «12 Angry Men» του Sydney Lumet. Στη σύγχρονη Ρωσία, μία φαινομενικά διαδικαστικού τύπου ετυμηγορία καταλήγει σε δικαστικό θρίλερ, όπου η απρόσμενα μακροσκελής συνεδρίαση των δώδεκα ενόρκων επιμερίζεται κατά κύριο λόγο σε έναν αγώνα διαλεκτικής διανθισμένη από μερικά flashbacks. Στο «12» ο κατηγορούμενος βρίσκεται σταθερά εκτός πλοκής όντας αδύναμος να αλλάξει τη μοίρα του, αντίθετα με ό,τι δηλαδή συμβαίνει σε ανάλογης θεματικής φιλμ, όπως το «Shawshank Redemption».

Η κάμερα κυκλώνει ασταμάτητα τους «12» ανώνυμους άνδρες ενόρκους με σκοπό να δοθεί απάντηση σε ένα ερώτημα, βαθύτερο ακόμα κι από το προφανές που άπτεται της τελικής ετυμηγορίας. Μέσα από ένα πλήθος συμβολισμών (όπως η καταγωγή κατηγορούμενου και θύματος) που φορτίζουν και διαμορφώνουν το σύμπαν της ταινίας, το κεφαλαιώδες ζήτημα επικεντρώνεται στις συνέπειες της απόλυτης δύναμης που κατέχει μία ομάδα - συνηθισμένων - ανθρώπων πάνω στη ζωή κάποιου άγνωστου άλλου. Έτσι, καθώς η εκ νέου εξέταση της υπόθεσης φέρνει απορίες, διαφωνίες και εντάσεις, αυτό που διαφαίνεται να επικρατεί είναι η διατήρηση της ελπίδας για σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή.

Ενώ λοιπόν το ενδεχόμενο της αρχικής δικαστικής πλάνης ενισχύεται σταθερά, η ανατροπή που προδιαγράφεται δεν παραμένει - ευτυχώς - η μόνη αιτία προσμονής του θεατή. Αυτό κυρίως οφείλεται στο ότι η έννοια του δικαίου στο μυαλό του χαρισματικού Ρώσου δημιουργού είναι απαλλαγμένη από τα κοινά ηθικοπλαστικά συμπλέγματα. Παρά όμως το ξεκάθαρο πλάνο που διαθέτει ο Mikhalkov, ορισμένα ρίσκα του δοκιμάζουν τις αντοχές τόσο της ίδιας της ταινίας όσο και του κοινού. Η οικονομία χρόνου αποτελεί άγνωστη λέξη, καθώς τα σχεδόν 160 λεπτά διάρκειας χωρίς να είναι κενά νοήματος, συλλαμβάνονται συχνά να είναι φλύαρα. Με τον περισσότερο φιλμικό χρόνο να εξαντλείται στο χώρο της συνεδρίασης, το «12» δυσκολεύεται να ξεφύγει αποφασιστικά από τις θεατρικές του καταβολές. Επιπλέον, ο Mikhalkov κρατά τον κρίσιμο ήρωα για στον εαυτό του, θέτοντας μεν και ερμηνευτικά τη δική του εμφαντική σφραγίδα, διακινδυνεύοντας όμως να χαρακτηριστεί μέχρι και αυτάρεσκος. Εμφανώς δε, αγαπά αγνά τη Ρωσία και τις αξίες που πρεσβεύει, ο χειρισμός όμως του θρησκευτικού παράγοντα τείνει σε κάποια σημεία να χρωματίσει την ταινία. Δε μπορεί άλλωστε να θεωρηθεί τυχαίος ο βιβλικής παραπομπής αριθμός των ενόρκων.

Συνολικά πάντως, το «12» πραγματεύεται εύστροφα το ζήτημα της δυσδιάκριτης ανάμεσα στο μαύρο και το άσπρο αλήθειας, φέροντας ταυτόχρονα σαφή μηνύματα ενάντια στο ρατσισμό, την κοινωνική αδιαφορία ενώ στηλιτεύει την ακαμψία και την αναλγησία που παρουσιάζουν θεσμοί και εξουσίες. Παρόλο που δεν πρόκειται για το αρτιότερο δείγμα γραφής του Mikhalkov, η θέαση του προσφέρει αρκετές ευκαιρίες για γόνιμο προβληματισμό.

Πρεμιέρα στην Ελλάδα: 12-02-2009  |  Διανομή: Seven Films  |  Επίσημο Site

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ:

Σας Προτείνουμε Ακόμη

Το Πρόγραμμα των Προβολών

Αναζήτηση με τον Πρωτότυπο Τίτλο

Αναζήτηση με τον Ελληνικό Τίτλο

Αναζήτηση με την Περιοχή

Αναζήτηση με τον Κινηματογράφο


© 2000-2019 | Θανάσης Γεντίμης

Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του CinemaNews.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.

Απαγορεύεται η μερική ή ολική αναπαραγωγή ή αποθήκευση με κάθε τρόπο και μέσον των περιεχομένων του CinemaNews.gr χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού του.