Oliver Twist

Εξήντα χρόνια μετά την πρώτη αξιόλογη κινηματογραφική μεταφορά του David Lean και τέσσερις δεκαετίες από το θρυλικό «Oliver!» του Carol Reed, ο ΑOliver TwistΑ του Dickens ζωντανεύει για άλλη μία φορά στην μεγάλη οθόνη. Οι περιπέτειες του ομώνυμου ήρωα είναι λίγο πολύ γνωστές. Ένα ορφανό παιδί δραπετεύει από το αφιλόξενο περιβάλλον του ασύλου, για να καταλήξει στο εξίσου εχθρικό Λονδίνο του 19ου αιώνα. Πεινασμένος και άστεγος, ο Oliver θα πιάσει φιλίες με έναν ανήλικο μικροαπατεώνα, ο οποίος θα τον συστήσει σε μία ασυνήθιστη ΑοικογένειαΑ ορφανών, που εκπαιδεύονται στην κλεψιά υπό τις οδηγίες ενός επικίνδυνου κακοποιού. Για πρώτη φορά στη ζωή του, ο Oliver θα αισθανθεί πως ανήκει κάπου και πως μπορεί να νιώθει ασφαλής. Μία σειρά απίστευτων περιπετειών όμως και ο αγώνας του να κρατηθεί μακριά από όσους φιλοδοξούν να τον εκμεταλλευτούν, θα φέρουν το μικρό παιδί πιο κοντά στο αληθινό νόημα της τιμής, της οικογένειας και της σύγκρουσης καλού και κακού. Η ενηλικίωση του μικρού ήρωα θα φέρει και την λύτρωση.

Τώρα, τι σχέση μπορεί να έχει το παραπάνω, διδακτικό όραμα του Dickens με τον σκοτεινό τύπο της έβδομης τέχνης, τον Roman Polanski, αυτό είναι σίγουρα αντικείμενο προς εκτενή συζήτηση. Κι όταν μιλάμε για σκοτάδι, δεν εννοούμε την πολυδιαβασμένη παραφιλολογία σφαγών, αποπειρών δολοφονίας και δικαστικών εκκρεμοτήτων για παιδοφιλικές εκρήξεις που ντύνει το όνομα του Πολωνού σκηνοθέτη. Αρκεί να περιοριστεί κανείς στην εκτενή φιλμογραφία του από το ΑΜαχαίρι στο ΝερόΑ μέχρι και τον πρόσφατα οσκαρικό "ΠιανίσταΑ, για να διαπιστώσει πως το σκηνοθετικό όραμα του Polanski είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον κόσμου του σκότους, μεταφυσικού ή χειροπιαστού. Από την αριστουργηματική, άτυπη τριλογία του διαμερίσματος («Repulsion», «Rosemary's Baby», «The Tenant»), ως τον κύκλο του μοναχικού ερευνητή («Chinatown», «Bitter Moon», «Ninth Gate») και με ενδιάμεσους σταθμούς τις μαύρες φάρσες, «Cul-De-Sac», «The Fearless Vampire Killers», το κινηματογραφικό σύμπαν του Polanski δεν θα μπορούσε ποτέ να χαρακτηριστεί φιλόξενο. Κι αυτή είναι άλλωστε και η προσωπική του σφραγίδα. Ακόμα κι ο σχετικά ακίνδυνος ΑΠιανίσταςΑ κουβαλά το φορτίο των τρομακτικών αναμνήσεων τις ίδιας της οικογένειας του σκηνοθέτη κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Με το «Oliver Twist», ωστόσο, τα πράγματα αλλάζουν ριζικά. Και η φιλμογραφία του Polanski απαιτεί άμεση αναθεώρηση.

Γιατί, πολύ απλά, ο «Oliver Twist» δεν φέρει απολύτως κανένα από τα οικεία γνωρίσματα, τα αναμενόμενα σημάδια, τις προσφιλείς θεματικές του Polanski. Και η πρώτη τομή έρχεται από την απόφασή του να απευθυνθεί σε ένα κοινό που ως τώρα δεν τον είχε προσελκύσει. Ο «Oliver Twist» απευθύνεται σε ένα κοινό νεανικό, είναι φιλμ για όλη την οικογένεια και αυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, ακόμα κι αν ο ίδιος ο σκηνοθέτης έχει επιχειρήσει να ντύσει το εγχείρημα με παραλληλισμούς στην δική του, σκιώδη παιδική ηλικία. Εξαιρετικά καλογυρισμένο, με την ωριμότητα και την αυτοπεποίθηση ενός δημιουργού που μετρά τέσσερις δεκαετίες δουλειάς, το νέο φιλμ του Polanski δύσκολα μπορεί να πιάσει το κοινό που τον ακολουθεί τόσα χρόνια. Μία ιστορία γεμάτη διδακτισμό και δράμα προεφηβικής ευαισθησίας, χαρακτήρες-καρικατούρες και αισθητική που μετά βίας διαφοροποιείται από της saga των Harry Potter, το «Oliver Twist» του Polanski αντηχεί την αθωότητα και την ιλουστρασιόν ασφάλεια της μεταφοράς του Reed. Ο ενήλικος θεατής θα ψάχνει μέχρι τους τίτλους τέλους τις σκοτεινές εκείνες παρεκκλίσεις, το αιφνίδιο κλείσιμο του ματιού. Δεν πρόκειται όμως να συναντήσει κάτι τέτοιο. Όσο πεσιμιστικό κι αν ακούγεται, κάτω από τον τίτλο του φιλμ θα μπορούσε να βρίσκεται το όνομα οποιουδήποτε άλλου, έμπειρου σκηνοθέτη. Κι αυτό είναι σε κάθε περίπτωση ένα βήμα πίσω για τον Polanski.

Πρεμιέρα στην Ελλάδα: 03-11-2005  |  Διανομή: Odeon  |  Επίσημο Site