The End

Είκοσι πέντε χρόνια μετά από μια περιβαλλοντική καταστροφή που μετέτρεψε τη Γη σε με κατοικήσιμο πλανήτη, η Μητέρα (Tilda Swinton), ο Πατέρας (Michael Shannon) και ο Γιος (George McKay) μένουν εγκλωβισμένοι σε ένα πολυτελές καταφύγιο βαθιά κάτω από την επιφάνεια της Γης, όπου προσπαθούν να διατηρήσουν την ελπίδα και μια έννοια κανονικότητας, συνεχίζοντας τις τελετουργίες της καθημερινότητας. Έως τη στιγμή που η άφιξη μιας άλλης επιζήσασας του πάνω κόσμου, του Κοριτσιού (Moses Ingram), ανατρέπει αυτή τη ρουτίνα...

Έχοντας αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι του στο μοντέρνο κινηματογράφο τεκμηρίωσης χάρη στο καταξιωμένο δίπτυχο ντοκιμαντέρ του «The Act of Killing» (2012) και «The Look of Silence» (2014), ο σκηνοθέτης Joshua Oppenheimer κάνει το μεγάλο βήμα προς το σινεμά μυθοπλασίας με το πρώτο του σχετικό τόλμημα, το μετα-αποκαλυπτικό μιούζικαλ «The End». Η ταινία που έριξε την αυλαία του πρόσφατου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης αποπειράται να παίξει με τις συμβάσεις του είδους της, να αφηγηθεί μια ιστορία που φέρνει συχνά στο νου το «Parasite» (2019) του Bong Joon - Ho και να κάνει μαύρο χιούμορ με μερικά πολύ σοβαρά θέματα, θυμίζοντας και το παρελθόν του δημιουργού της όταν σχολιάζει περιβαλλοντολογικής φύσεως ζητήματα.

Στον πυρήνα της ταινίας βρίσκεται μια σάτιρα της προνομιούχας τάξης, η οποία αγωνίζεται να διατηρήσει την "κανονικότητα" ακόμα κι εν μέσω μιας τεράστιας καταστροφής - εδώ το φιλμ παραπέμπει ασφαλώς στην πανδημία του κορονοϊού και στο διαρκώς αναπαραγόμενο αφήγημα περί "επιστροφής στην κανονικότητα". Ο Oppenheimer παρατηρεί με μεγάλης διάρκειας λήψεις τα μέλη της οικογένειας καθώς συνδιαλέγονται, αμπελοφιλοσοφούν, τραγουδούν και βασανίζουν, συνειδητά ή όχι, το υπηρετικό προσωπικό τους. Ο Michael Shannon και ο George McKay δείχνουν να αντιλαμβάνονται τι θέλει να πετύχει ο σκηνοθέτης τους, κάτι που, ωστόσο, δεν μπορεί να ειπωθεί για την Tilda Swinton, η οποία μοιάζει εγκλωβισμένη σε μια μανιέρα.

Δυστυχώς, ούτε το κοινό θα καταφέρει να αντιληφθεί τι ακριβώς θέλει να πει ο Oppenheimer στο «The End», κι αυτό γιατί τελικά η ταινία του δανικής καταγωγής κινηματογραφιστή είναι εντελώς επιδερμική και άστοχη. Αρχικά, δεν υπάρχει κανένας λόγος όλο αυτό που παρακολουθούμε να διαρκεί 148 λεπτά, ούτε και να είναι μιούζικαλ. Πόσο μάλλον από τη στιγμή που ιστορία δεν υφίσταται πρακτικά, ενώ και τα ίδια τα τραγούδια είναι ανιαρά, αμήχανα και κακοεκτελεσμένα. Η ταινία είναι οριακά επώδυνη στην παρακολούθησή της και όσο περνά η ώρα προκαλεί απλό εκνευρισμό, αφού επαναλαμβάνεται και επιδίδεται σε μια σειρά από εκκεντρικότητες που δεν οδηγούν πουθενά.

Από τις ηχηρότερες απογοητεύσεις της χρονιάς, το φιλμ του Joshua Oppenheimer είναι, εν τέλει, και άσχημα σκηνοθετημένο. Αντί να εκμεταλλευτεί τους εσωτερικούς του χώρους προκειμένου να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα κλειστοφοβίας και απομόνωσης, ο σκηνοθέτης φτιάχνει μια ταινία μηδαμινής σκηνοθετικής δύναμης, που μοιάζει λες κι ένας απόφοιτος σχολής καλών τεχνών που είναι παθιασμένος με τον κινηματογράφο γυρίζει ένα φιλμ εντελώς αποστασιοποιημένος συναισθηματικά από αυτό. Μπορεί ο Oppenheimer να θεωρεί πως ανήκει κι ο ίδιος σε κάποια (πνευματική) ελίτ και γι' αυτό η ταινία του να δείχνει διαρκώς να παίρνει τον εαυτό της υπερβολικά στα σοβαρά, όμως ο σκηνοθέτης ξεχνά πως, σε αυτές τις περιπτώσεις, το κοινό αποδεικνύεται πάντα εξυπνότερο από τον δημιουργό και, εν προκειμένω, θα γυρίσει δικαιολογημένα την πλάτη του στην ταινία.

Πρεμιέρα στην Ελλάδα: 12-12-2024  |  Διανομή: Weird Wave