Είδαμε: Whiplash, του Damien Chazelle

Μοιράσου αυτή τη σελίδα:

Γράφει: Θανάσης Γεντίμης | 24.09.2014

Ο Andrew είναι ένας ταλαντούχος νεαρός ντράμερ (Miles Teller), που έχει γίνει δεκτός στο σπουδαίο μουσικό κολλέγιο Shaffer. Γιός ενός μάλλον αποτυχημένου συγγραφέα, ο Andrew φιλοδοξεί να γίνει ένας από τους μεγάλους τζαζίστες. Όπως όλοι οι σπουδαστές εκεί, προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή του καθηγητή Terence Fletcher (J.K. Simmons), για να κερδίσει μια θέση στην τζαζ μπάντα που διευθύνει. Όταν η ευκαιρία να μπει στην ομάδα του Fletcher θα δοθεί στον Andrew, θα δει από πρώτο χέρι τις σκληρές μεθόδους που χρησιμοποιεί ο ταλαντούχος καθηγητής για να πετύχει τους σκοπούς του...

Ας σκεφτούμε για λίγο κάτι φαινομενικά άσχετο... Ένας νεαρός μπασκετμπολίστας που προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή του προπονητή στην αλάνα, που γυαλίζει πάγκο, που γίνεται στόχος ύβρεων (και ενίοτε ιπτάμενων αντικειμένων στο Τρεβίζο), που κερδίζει θέση στην πεντάδα από ένα γύρισμα της μοίρας, που ματώνει στο παρκέ, που χάνει μια κρίσιμη βολή και από πείσμα βάζει 1.000 βολές στην επόμενη προπόνηση. Θα συμφωνήσετε ότι πρόκειται για μια μάλλον κλισέ ιστορία, χιλιοπαιγμένη σε γήπεδα και κινηματογραφικές οθόνες.

Αυτό που κατορθώνει στο «Whiplash» o πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης και σεναριογράφος Damien Chazelle, είναι ότι παίρνει τον πυρήνα αυτών των ιστοριών και τον μεταπλάθει σε μια ολόφρεσκια αφήγηση για τον δύσκολο δρόμο προς την καταξίωση. Και μάλιστα, παίρνοντας το ρίσκο να τοποθετήσει τη δράση, σε ένα περιβάλλον που στον εξωτερικό παρατηρητή δεν μοιάζει ούτε ανταγωνιστικό, ούτε βίαιο: στους κόλπους μιας τζαζ μπάντας.

Το «Whiplash» επιμελώς αποφεύγει τον σκόπελο μιας σχηματικής προσέγγισης. Κάθε ένας από τους δύο χαρακτήρες υπακούει στον δικό του ηθικό κώδικα (ενώ, φυσικά, την ίδια στιγμή κάτι αόρατο τους ενώνει). Ο Andrew δεν είναι "απλά" ένα άβγαλτο ταλαντούχο αγόρι και, από την άλλη, ο καθηγητής Fletcher δεν είναι "απλά" ένας αλαζόνας, σαδιστής μουσικός. Και η περιπλάνηση σ' αυτή την "γκρίζα περιοχή" είναι που δίνει αξία στην αφήγηση. Ο Chazelle δεν γίνεται διδακτικός, αφήνοντας στο κοινό να αναρωτηθεί: πού τελειώνει η φιλοδοξία και πού αρχίζει η εμμονή; Πού τελειώνει η κακοποίηση και πού αρχίζει ο αυτοβασανισμός; Αρκεί το ταλέντο ή χρειάζεται κάτι περισσότερο;

Ακόμα και στο άπειρο μάτι θα παρατηρήσει τα προσεγμένα κάδρα, την κίνηση της κάμερας, τις διόλου τυχαίες γωνίες λήψης και την αξιοποίηση της μουσικής στον ρυθμό του φιλμ. Είναι δεδομένο, ότι χωρίς την εξαιρετική δουλειά στη διεύθυνση φωτογραφίας (Sharone Meir) και το μοντάζ (Tom Cross), το φιλμ θα έχανε αρκετή από τη δύναμή του.

Να είμαστε όμως ειλικρινείς. Όλη η ουσία του «Whiplash» βρίσκεται στο πρωταγωνιστικό του δίδυμο. Και σίγουρα ο πιτσιρικάς Miles Teller είναι άρτιος και θα τον προσέχουμε στο μέλλον, αλλά είναι ο γνώριμος καρατερίστας J.K. Simmons που ενσαρκώνει το ρόλο της καριέρας του ως καθηγητής Terence Fletcher. Και αυτό είναι αισθητό από την πρώτη του κιόλας εμφάνιση, στην πρώτη σκηνή... μια παρουσία τρομακτικά επιβλητική, τόσο φυσιογνωμικά όσο και από τον τρόπο εκφοράς του λόγου. Δεν είναι τυχαίος ο παραλληλισμός του Simmons με τον στρατόκαβλο εκπαιδευτή Hartman στο «Full Metal Jacket», μόνο που μέσα από 3 σκηνές κλειδιά, ο Simmons ξεδιπλώνει τρεις ακόμα διαστάσεις του χαρακτήρα του, δίνοντας την πλήρη εικόνα για τον Fletcher και το σύστημα αξιών του.

Καταλήγοντας, ας μείνουμε στην ουσία και ας αφήσουμε στην άκρη το hype που συνοδεύει το φιλμ (ταινία έναρξης στο Sundance, από όπου έφυγε με το βραβείο κοινού και το μεγάλο βραβείο της επιτροπής), αλλά και το Oscar buzz που σταδιακά -δικαίως- χτίζει. Το «Whiplash» είναι ένα σκηνοθετικό ντεμπούτο που αποκαλύπτει σπάνιες αρετές και σχεδόν αβίαστα εξελίσσεται σε μια καθηλωτική κινηματογραφική εμπειρία.

29.09.2014 | Είδαμε: Il Capitale Umano, του Paolo Virzi

29.09.2014 | Είδαμε: Starred Up, του David Mackenzie

28.09.2014 | Ρεπορτάζ: Τελετή Λήξης και Απονομή των Βραβείων για τις 20ες Νύχτες Πρεμιέρας

26.09.2014 | Είδαμε: '71, του του Yann Demange

25.09.2014 | Είδαμε: Palo Alto, της Gia Coppola

24.09.2014 | Είδαμε: Whiplash, του Damien Chazelle

24.09.2014 | Είδαμε: The Heart Machine, του Zachary Wigon

23.09.2014 | Είδαμε: 10.000 Km, του Carlos Marques-Marcet

Όλο το Newsfeed εδώ


Για το αφιέρωμα του CinemaNews.gr στο 20ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας γράφουν οι Μαριάννα Ράντου, Μαριτίνα Παπαμήτρου, Ιωάννα Αγγελίδου, Βάλυ Μουκανάκη, Αλεξία Μεράκου και ο Θανάσης Γεντίμης.


© 2000-2014 | Θανάσης Γεντίμης | Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του CinemaNews.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η μερική ή ολική αναπαραγωγή ή αποθήκευση με κάθε τρόπο και μέσον των περιεχομένων του CinemaNews.gr χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού του.